free web hit counter
Yatırım Hesabı Açma

Yatırım Hesabı Açma

Yatırım Hesabı Açma

Finansal Sistem Nedir?

Yatırım hesabı açma konusuna geçmeden finansal sistem konusundan bahsedelim öncelikle.

Esas olarak finansal sistem, tasarruf sahipleri ile kaynak gereksinimi olan kuruluşlar arasında alışveriş imkanı sağlayan, tasarruf, yatırım, finansman araçları, finans kuruluşları ve bütün bu enstrümanları düzenleyen kural ve kriterlerden meydana gelen bir yapıdır. Piyasa ekonomisinin sağlıklı işlemesi bakımından, tasarrufların getirisi yüksek yatırım alanlarına sevk edilmesinde ve yatırım yaparken ortaya çıkan risklerin yönetilmesinde finansal sistem çok önemli bir rol üstlenmektedir.
Finansal sistem, bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasasından oluşmaktadır:

  • Bankalar, çeşitli kişi ve kuruluşların mevduat olarak yatırdığı birikimleri, ihtiyacı olan çeşitli kişi ve kuruluşlara kredi olarak kullandıran kuruluşlardır.
  • Sigota şirketleri, bir takım beklenmedik tehlikelerin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkan zararları karşılamak amacı ile faaliyet gösteren kuruluşlardır.
  • Sermaye piyasasına gelince. Yatırımcılar, tasarruf ettikleri birikimlerini belli bir getiri karşılığında yatırım araçlarında değerlendirmek ister. Girişimciler ise, hisse senetleri veya tahviller (borçlanma senetleri) çıkararak yatırımcıların birikimleri sayesinde finansman gereksinimleri karşılar. Yatırımcıların ve girişimcilerin karşı karşıya bulundukları bu piyasa, sermaye piyasasıdır. Sermaye piyasası araçları arasında, riskilerini yönetmek isteyen yatırımcılara uygun başka türev ürünler de bulunmaktadır. Sermaye piyasasında işlemler, ancak yatırım kuruluşları üzerinden gerçekleşir.

Sermaye piyasası işlemlerinde, yatırımcıları bekleyen en büyük tehlike, yatırılan birikimin değer kaybetme riskidir. Ekonomide yaşanan beklenmedik gelişmeler, zaman zaman ortaya çıkan ekonomik krizler ve ülke içinde ve bazen dünya genelinde yaşanan siyasi kargaşalar yüzünden ortaya çıkan belirsizlikler, çoğu zaman çeşitli finansal enstrümanlara yatırılan paraların değer kaybetmesine neden olabilir. Yatırım yapılan finansal aracı çıkaran kuruluşun faaliyetlerinin tıkanması veya finansal durumunun bozulması, ekonomik göstergelerde görülen bozulmalar ya da faiz oranlarında veya döviz kurlarında beklenmedik iniş çıkışlar, yatırım aracının getirisini etkileyebilecek önemli riskler arasındadır.
Ancak genel olarak bakıldığı zaman bir yatırım aracının riski ne kadar yüksekse, elde edilecek getiri de o kadar yüksek olur. Ayrıca bir finansal araç ne kadar hızlı ve kolay nakde çevrilebiliyorsa, bu araçlara yatırım yapmak o kadar düşük risklidir.

Yatırım Hesabı Nedir?

Yatırım hesabı, hazine bonosu, devlet tahvili, özel sektör tahvil ve bonoları, çeşitli fonlar, repo, hisse senedi, eurobond, vadeli işlemler, opsiyonlar ve altın hesabı gibi çeşitli finansal araçlara yatırım yapılmasını sağlayan hesaplardır.

Yatırım Hesabı Açma Konusunda Dikkat Edilecek Hususlar

Yatırım hesabı açma da dikkat edilmesi gereken önemli noktalar var. Şöyle ki,

  • Bir kere yatırımcılar ne kadar risk alabileceklerini baştan değerlendirmiş olmalı ve yatırım yapılan finansal araçların risklerini iyi tanımalıdır.
  • Yatırımcı tek bir yatırım aracı kullanmak yerine, birikimlerini birden fazla yatırım aracına dağıtmalıdır. Piyasadaki beklenmedik dalgalanmalardan korunmanın en iyi yolu budur.
  • Yatırımcılar, eğer ekonomik göstergeleri okuma becersine sahip değilse, mutlaka yatırım danışmanlığı veya portföy yönetimi gibi hizmetlerden yararlanmalıdır.
  • Yatırımcılar, sermaye piyasalarının gün içinde bile önemli iniş çıkışlar gösterdiğini bilmelidir. Bu yüzden hızlı hareket eden borsaya yatırım yapmak yerine yatırım fonlarını tercih etmek daha uygun olabilir.
  • Yatırımcılar, yatırım yapılacak sermaye piyasası enstrümanının devlet tarafından çıkarılmış veya Sermaye Piyasası Kurul’nun izni ile piyasaya sunulmuş ve ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde işlem gören varlıklara yönelmelidir.
  • Bu arada yatırım işlemlerine aracılık edecek kuruluşların, gerekli yasal izinleri almış olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Yatırım Hesabı Nasıl Açılır?

Yatırım hesabı açma için mutlaka bankalarının iştiraki olan yatırım şirketlerinin ve aracı kurumların kapısını çalmak gerekiyor. Ancak bu durumda yukarıda sayılan hazine bonosu, devlet tahvili, özel sektör tahvil ve bonoları, hisse senedi, çeşitli yatırım fonları, döviz ve altın gibi finansal araçlardan birine yatırım yapılabilir. Yatırım hesabı açıldıktan sonra da bu hesap üzerinden alım ve satım işlemlerine başlanabilir.
Genel olarak bütün bankalar, yatırım şirketleri ve aracı kuruluşlar yatırım hesabı açma hizmetleri sunmaktadır. Ancak doğal olarak verilen hizmetlerde bir takım farklılıklar olabilir. Bu yüzden bir yatırım hesabı açılacaksa ilk iş, o yatırım şirketinin veya aracı kurumun hangi hizmetleri hangi koşullarda verdiğini iyi araştırmaktır. Çünkü ilerleyen zaman içinde yatırımcı bir finsansal araçtan bir diğerine geçmeyi düşünebilir.
Yatırımcılar, bir de baştan yatırım şirketlerinin ve aracı kuruluşların ne kadar işlem ücreti alacağını bilmesi gerekir. Çünkü hesap işletim ücretleri bu kuruluşların çok büyük gelir kaynaklarından biridir. Ayrıca bazı kuruluşlar hesap işletim ücreti ile birlikte yapılan işlemler bazında bir komisyon da almaktadır. Bu kesintiler yatırımcılar için birer maliyettir ve yatırımlarının bir miktar getirisini götürecektir.
Bankalar, yatırım şirketleri ve aracı kuruluşlar, gelişen teknolojinin bütün imkanlarını kullanmaktadır. Bu çerçevede şubelerin yanı sıra mobil uygulamalar, telefon bankacılığı, internet bankacılığı ve ATM’ler gibi farklı sistemleri kullanarak da bir yatırım hesabı açma işlemi yapılabilmektedir. Yapılacak yatırım işlemleri de bu kanallar üzerinden yapılabilmektedir.

Yatırım Hesabı Açılabilecek Kurum ya da Şirketler Hangileridir?

Bir kere ülkemizde faaliyet gösteren bütün resmi veya özel bankalar veya yerli ve yabancı bankalar ve bunların kurdukları yatırım şirketleri ve aracı kurumlar müşterilerine yatırım hesabı açma ve bu hesap üzerinden işlem yaptırmaktadır. Bu açıdan müşteriler, bir mevduat hesabına sahip oldukları ve hizmetlerine alışık oldukları bir kuruluşta yatırım hesabı açtırabilirler. Burada araştırılması gereken en önemli konu kuruluşun, yatırım işlemleri kapsamında ne tür hizmetler verdiğidir. Bir yatırım hesabı açtırmak isteyen kişiler, işlem yapmak istedikleri finansal araçlara yatırım yapıp yapamayacaklarından emin olmalıdır. Bütün finansal kuruluşların her türlü finansal aracı müşterilerine sunma zorunluluğu yoktur.
Bunun yanında müşterilerden, gerek hesap işletim ücreti gerekse yatırım yapılan finansal araca özgü bir takım işlem ücretler talep edilebilir. Bu ücretlerin oran ve miktarları her bir yatırım şirketinde ve aracı kurumda farklı olacağından, müşterilerin bu konuda da emin olmaları önemlidir.
Yatırımcı ile tasarruf sahibinin karşı karşıya geldiği piyasanın koşulları ve işleyişi karmaşık bir yapıda olduğu için taraflar adına bu işlemleri güvenilir bir şekilde yerine getirecek kuruluşlara ihtiyaç bulunmaktadır. Bu kuruluşlara finansal kuruluş adı verilmektedir.
Ülkemizde faaliyet gösteren birçok çeşitli finansal kuruluş bulunmaktadır. Yatırım fonları, yatırım ortaklıkları (örneğin menkul kıymet yatırım ortaklığı veya gayrimenkul yatırım ortaklığı gibi), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketi, portföy saklama şirketi ve Takasbank bu finansal kuruluşlar arasındadır. Örneğin aracı kurumlar, sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık etmek amacıyla kurulan anonim ortaklıklardır. Bu kuruluşların faaliyetleri yasal düzenlemelerle belirlenmiştir. Bütün finansal kuruluşlar, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kurulurlar.
Bugün yatırım kuruluşu dendiği zaman, bankalar, bankaların kurduğu yatırım şirketleri ve aracı kurumlar anlaşılmaktadır.

Yatırım Hesabından Hangi İşlemler Yapılabilir? 

Ülkemizde başlıca sermaye piyasası araçları şunlardır:

  • Hisse senedi: Anonim şirketler tarafından çıkarılır ve şirketin sermayesine belli bir katılma payını ifade eder. Hisse senedi sahibi, şirkete ortak olur ve karşılığında sermaye kazancı ve kar payı elde eder.
  • Yatırım fonu: Tasarruf sahiplerinden toplanan paralarla bir portföy oluşturulur ve çeşitli finansal araçlara yatırım yapılarak yatırımcılar adına bu protföy işletilir. Yatırımcılar, karşılığında kar payı veya faiz gibi gelirler elde eder. Portföy yapıları, içindeki kıymetlere bağlı olarak para piyasası fonları, tahvil-bono fonları, karma fonlar, hisse senedi yoğun fonlar, hisse senedi yoğun fonlar veya esnek fonlar gibi türlere ayrılır.
  • Devlet tahvili: Devletin kaynak yaratmak için çıkardığı ve bir yıldan uzun vadeli senetlerdir.
  • Hazine bonosu: Devletin kaynak yaratmak için çıkardığı ve en fazla bir yıl vadeli senetlerdir.
  • Özel sektör tahvil ve bonoları: Özel sektör şirketleri tarafından kaynak yaratmak amacı ile çıkarılan borçlanma senetleridir.
  • Varlığa dayalı menkul kıymetler: Bankalar ve aracı kuruluşların açtığı krediler, finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacaklar, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının portföylerindeki alacaklar ve çeşitli finansal kurumların alacakları karşılığında çıkarılan menkul kıymetlerdir.
  • Vadeli işlem sözleşmeleri: Bunlar, belli bir vadede, önceden tespit edilen fiyat, miktar ve nitelikteki malı, finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, dövizi veya kıymetli madeni alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.

Yatırım Hesabı Açma da İstenen Belgeler Nelerdir?

Yatırım hesapları bu kadar çeşitli olunca, yatırım hesabı açma ile ilgili yapılan işlemler ve talep edilen belgeler de birbirinden farklı olmaktadır. Ancak yatırımların güvence altına alınması konusunda devlet de üzerine düşeni yapmaktadır. Bu konuda çıkarılmış yasal düzenlemeler vardır ve bankaların iştirakleri olan yatırım şirketleri ve aracı kurumlar bu düzenlemelere uymak zorundadır.
Yatırım hesabı açma için özellikle talep edilen bir belge yoktur. Sadece yatırım şirketine ait sözleşme metinlerinin okunması ve imzalanması yeterlidir. Bunun yanı sıra genel olarak yatırım hesabı açma k isteyen gerçek kişilerden nüfus cüzdanının bir fototopisi ve ikametgah belgesi talep edilir. Ayrıca ikametgah adresini teyit edecek son birkaç aya ait su, elektrik, sabit telefon ve benzeri bir fatura istenmektedir. Bu konuda, yatırım hesabı açılacak banka veya aracı kurumun destek hattının aranması en doğru yoldur.
Örneğin forex işlemleri de bir yatırım şeklidir ve bu işlemleri yapabilmek için SPK tarafından izin verilmiş bir aracı kurumda yatırım hesabı açma k gerekir. Bunun için öncelikle bir forex hesabı açılış sözleşmesinin imzalanması gerekir. Ayrıca yukarıda sayıldığı gibi nüfus cüzdanının fotokopisi ve son üç aya ait bir su, elektrik, sabit telefon ve benzeri bir fatura verilmesi gerekir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir